Geschiedenis van het basketball

Basketball  werd in december 1891 bedacht op het Springfield
College in de Amerikaanse  staat Massachusetts. In die zomer wilde Dr.
Gulick dat er een acceptabel  indoor-spel bedacht werd, dat het gat zou
kunnen vullen tussen het honkbal- en  American footballseizoenen. Hij
droeg een jonge sportinstructeur op met een  oplossing te komen.

Y.M.C.A. training school [Springfield College], Springfield, Mass..- James Naismith
Springfield  College

Die  jonge sportinstructeur was James Naismith
(1861-1939), een prima atleet, die  oorspronkelijk dominee had willen
worden. Dr. Gulick had Naismith’s bijzondere  kwaliteiten onmiddellijk
opgemerkt en benoemde hem al snel tot instructeur. Hij  spoorde de jonge
Canadees aan tot het bedenken van een nieuw spel. Naismith nam  de
uitdaging aan. Tijdens de gymklas op de morgen van 21 december 1891
ontvouwde Naismith zijn nieuw bedachte spel en verdeelde de klas in twee
groepen van negen. Naismith had de portier opdracht gegeven 2 dozen te
brengen  om als doel te gebruiken. De portier kwam echter met 2
perzikmanden aanzetten  en zo werd het doel van dit nieuwe spel door
toeval bepaald. Naarmate het spel  populairder werd ontstond er behoefte
aan een naam,  ‘gymnastiekzaalbal’ maakte plaats voor ‘basketball’
vanaf het moment dat de baskets permanent aan de balkons bevestigd
bleven. Er  werden 13 basisregels bedacht. De uitbalregel zorgde nogal
eens voor  opschudding want de bal ging naar de ploeg die ‘m het laatste
aanraakte  en zo doken regelmatig 18 spelers op de bal. De regel bleef
echter onveranderd  tot 1913!

Het  enthousiasme van de nieuwe gymlessen trok een balkon
vol fans, waaronder een  aantal leraressen van de vlakbij gelegen
Buckingbam Grade School. De dames  vroegen of zij het spel ook mochten
proberen. Zij kregen toestemming onder één  voorwaarde en dat was dat
het achter gesloten deuren zou gebeuren. De jonge  Naismith viel
klaarblijkelijk buiten deze restrictie, want hij was het die deze
vrouwen de beginselen van het spel moest bij brengen. Tijdens de
instructies  werd Jim verliefd op één van de meisjes, Maude Sherman, en
trouwde later met  haar.

De  populariteit van het spel verspreide zich razendsnel en
Jim Naismith ontving  al snel aanvragen voor de spelregels vanuit heel
Amerika. De manden waren een  probleem in het begin omdat iedereen eraan
trok om de bal eruit te krijgen.  Eerst werd er een ladder gebruikt of
namen spelers elkaar op de schouder om de  bal te pakken.  Later werd
besloten om schooljongens op het balkon te zetten die de bal terug
moesten gooien. Uiteindelijk doet het net zijn intrede en laat men de
bal er  gewoon doorheen vallen. De toeschouwers lieten in de
beginperiode duidelijk hun  voorkeuren blijken. Zij sloegen de bal in of
uit de basket om hun favorieten  een handje te helpen.


Dat lijkt toch verdomd veel op…???! 

Zo  bedacht Naismith het bord achter de basket om te
voorkomen dat de toeschouwers  invloed konden uitoefenen op het verloop
van de wedstrijd. De verspreiding van  het basketball verliep zeer snel
dit was vooral te danken aan het feit dat op  Springfield de opleiding
tot sportleraar mogelijk was en de YMCA het spel  overal mede
introduceerde. De eerste professionele wedstrijd van  het nieuwe spel
werd gespeeld in Trenton (New Jersey). Twee spelers van het  sterke
Trenton-team waren uitstekende voetballers, die het teamwork uit dat
spel overnamen en de pass gebruikten als dodelijk wapen. Ze huurden de
plaatselijke muziekzaal voor een wedstrijd en tot hun verbazing was de
publieke  opkomst zo groot, dat ze na aftrek van kosten nog geld
overhielden. Zo kon het  gebeuren dat iedere speler 15 dollar uitbetaald
kreeg! In die dagen werd  basketball ook bekend als de “cage-game”, het
kooispel. Een  verslaggever van de Trenton Daily American merkte eens
op dat “de mannen  spelen als apen en in een kooi gestopt zouden moeten
worden”. Dat maakte  diepe indruk op Fred Padderatz, overdag timmerman
en ’s avonds manager van het  Trenton team. Hij besloot om het veld te
omzomen met twee en een halve meter  hoog kippengaas. Dit betekende dat
de bal altijd in het spel was. Later werd  het kippengaas vervangen door
touw, en de spelers stuiterden tegen de touwen  als boksers in de ring.

Tonapah High  School girls Basketball team 1916

De
eerste professionele basketballleague zag het licht in 1898 en heette
de  “National Basketball League”. Deze NBL werd in 1949 opgeheven,
waarbij de ploegen van die NBL aansloten bij de National Basketball
Association  (NBA). In 1893 werd er voor het eerst georganiseerd door
vrouwen gebasketbald.  De wedstrijden waren verboden voor mannen. In
1895 vond de eerste wedstrijd  plaats tussen twee (mannen) collegeteams.
Minnesota State  School of Agriculture won met 9-3 van Hamline of St.
Paul. Rond 1898 werd  de eerste wedstrijd met teams van vijf spelers
gehouden. In Iowa City won de  universiteit van Chicago met 15-12 van de
universiteit van Iowa. The Original  Celtics werden rond 1915 in New
York opgericht. Zij waren tot 1936 het meest  dominante professionele
basketballteam en een seizoen kon wel uit 150  wedstrijden bestaan. In
de jaren dertig van de twintigste eeuw werden in  Amerika grote
veranderingen in het spel ingevoerd, zodat het spel steeds  sneller
gespeeld werd en de scores hoger opliepen. Hank Luisetti maakte het
eenhandig schot populair en later kwam hij met een nog effectiever
wapen, het  jumpshot. Echt grote spelers dienden zich aan tegen 1940,
toen coaches bewust  op lengte gingen selecteren. In 1940 werd de eerste
basketballwedstrijd op televisie  uitgezonden.

In 1932 werd de FIBA (Fédération Internationale de
Basketball  Amateur) opgericht. Vanwege de oprichting in Genève is de
officiële voertaal  nog steeds het Frans, ondanks al het Amerikaans
basketballgeweld. Op het moment  van oprichting speelden circa achttien
miljoen mensen in ruim vijftig landen  basketball. Inmiddels spelen meer
dan 200 miljoen mensen in ruim 130 landen  basketbal. De afkorting FIBA
staat tegenwoordig voor Fédération Internationale  de Basketball.